Dachy - Dachy spadziste
Dach do lat 80. kojarzył się wyłącznie z papa i płytami eternitowymi. Przemiany jakie zaszły w naszym kraju i rozwój technologii spowodowały, że pojęcie "dach" nabrało właściwej wagi.Dzięki bogatej gamie pokryć dachowych, inwestor może zrealizować swoje marzenia o dachu "wieńczącym" dzieło. Bo dach to komplet, to system, na który składa się wiele istotnych pod względem technicznym i wizualnym elementów. Dach to również okna dachowe, system rynnowy, systemy folii dachowych i warstwa termoizolacyjna. Opierając się na danych w projekcie, jesteśmy w stanie dobrać pokrycie dachowe stosownie do zaleceń konstrukcyjnych. Dzięki posiadanym programom symulacyjnym inwestor może zobaczyć, jak wygląda pokrycie dachowe w danym kolorze w połączeniu z różnymi kolorami elewacji.
Dachówki bitumiczne
Wyglądem przypominają powycinaną ozdobnie papę z barwną, ziarnistą posypką. Dachówki bitumiczne są elastyczne, dlatego układa się je nie na łatach (jak na przykład dachówkę ceramiczną), ale na sztywnym poszyciu.
Co to są dachówki bitumiczne
Wyglądem przypominają powycinaną ozdobnie papę z barwną, ziarnistą posypką. Zbudowane są z kilku warstw: - osnowy z włókna szklanego, zatopionej w warstwie bitumu; - warstwy bitumu, która po nagrzaniu przez słońce ulega samowulkanizacji, sklejając kolejne rzędy dachówek; - posypki mineralnej lub z granulatu ceramicznego.
Dachówki bitumiczne są elastyczne, dlatego układa się je nie na łatach (jak na przykład dachówkę ceramiczną), ale na sztywnym poszyciu. Można je ułożyć z desek (koniecznie łączonych na wpust), ale lepsze jest poszycie z płyt OSB. Dach ze sztywnym poszyciem jest sztywniejszy i solidniejszy niż zabezpieczony folią i pokryty materiałem, który można układać na samych łatach.
Dlaczego warto nimi kryć dachy
Dachówki bitumiczne (popularnie zwane gontami bitumicznymi) są bardzo efektywnym materiałem pokryciowym. Efektywność ta jest tym wyraźniejsza, im bardziej skomplikowana jest bryła dachu. Można nimi pokryć niemal każdy dach bez względu na konstrukcję, nachylenie (z wyjątkiem bardzo płaskich) czy stopień skomplikowania. Materiał jest lekki i łatwy w transporcie. Na dachu są ciche nawet w największą ulewę. Z dachów pokrytych dachówką bitumiczną nigdy nie zsuwa się śnieg.
Odpowiedź zależy od tego, czy dachówki bitumiczne mają być pokryciem tymczasowym czy docelowym. Jeśli tymczasowym - oczywiście można kierować się ceną (choć jeszcze tańsza będzie zwykła papa dachowa). Jeśli natomiast ma to być pokrycie docelowe - czyli ładne i trwałe - należy wziąć pod uwagę niżej opisane kryteria.
Wygląd. Dach musi się podobać. Dobrze jest więc sprawdzić, jak wybrany wzór wygląda na większej połaci (warto w tym celu obejrzeć zdjęcia już istniejących dachów lub większe ekspozycje) - wygląd pojedynczej dachówki nie jest bowiem w stanie dać wyobrażenia całości. Dachówki mają różne kształty i kolory. Te o jednolitej barwie dają efekt płaskiej połaci dachowej, a te o zróżnicowanej kolorystyce (cieniowane) - bardzo "uplastyczniają" dach.
Uwaga! Wzór dachówki ma wpływ na cenę. Najbardziej rozpowszechniony - o kształcie sześciokątnym - jest zarazem najtańszy, wycina się go bowiem bez żadnych odpadów. Przy wycinaniu popularnej karpiówki powstaje sporo odpadów, dlatego zawsze jest droższa.
Elastyczność dachówek. Dachówki bitumiczne powinny być bardzo dobrze przyklejone (najlepsze jest tzw. pełne klejenie), bo wtedy dach, nawet o małym kącie nachylenia, jest bardziej szczelny. Aktywne (czyli wystawione na działanie czynników atmosferycznych) fragmenty dachówek powinny mieć dobrą warstwę samoprzylepną, by nie odrywał ich wiatr.
Ważne, aby warstwa bitumu sklejająca kolejne rzędy dachówek ułożonych na zakład była elastyczna (czyli modyfikowana plastyfikatorem SBS). Konstrukcja dachu podlega bowiem działaniu rozmaitych obciążeń, takich jak ciężar konstrukcji i pokrycia, obciążenie śniegiem i wiatrem, a ponadto nierównomierne osiadanie budynku oraz rozszerzanie się lub kurczenie elementów wskutek zmian temperatury i wilgotności. To oznacza, że dach stale "pracuje", a elementy jego konstrukcji ulegają ciągłym przemieszczeniom. Razem z nimi przemieszczają się dachówki bitumiczne. Jeśli warstwa klejąca między nimi będzie elastyczna, dobrze zniesie wszelkie przemieszczenia konstrukcji dachowej i nic złego się nie stanie. Sklejenie dachówek "na sztywno" spowoduje natomiast szybkie starzenie się i degradację pokrycia.
Jakość posypki. Kolorowa posypka na wierzchniej stronie gontu bitumicznego to nie tylko ozdoba. Jej zadaniem jest również ochrona masy asfaltowej gontu przed niszczącym działaniem promieni ultrafioletowych, przegrzewaniem oraz uszkodzeniami mechanicznymi. Jeżeli spod posypki widać czarną masę bitumiczną, nie wróży to dobrze trwałości gontu; lepiej wówczas zrezygnować z zakupu takiego materiału.
Kompletność systemu. Warto pamiętać, że najbezpieczniej jest kupować w jednej firmie komplet materiałów do krycia dachu, a nie tylko samą dachówkę (bo na przykład jest tania). Dach nigdy nie składa się przecież z samej tylko połaci, więc lepiej korzystać z ofert takich firm, które sprzedają systemy krycia dachów dachówką bitumiczną - łącznie z elementami wentylacyjnymi, dostosowanymi do montażu na pokryciu bitumicznym oraz wszelkimi potrzebnymi akcesoriami.
Bezpieczeństwo i zgodność z normą. Wszystkie legalnie sprzedawane gonty bitumiczne muszą mieć certyfikat uprawniający do oznaczania ich znakiem bezpieczeństwa "B". Możemy być pewni, że gont tak oznaczony spełnia wymagania techniczne obowiązującej polskiej normy PN-EN 544:2000 (będącej jednocześnie normą europejską).
Wśród budujących domy krąży na temat dachówek bitumicznych kilka powtarzanych z ust do ust opinii. Oto najpopularniejsze z nich:
Dachówki zmieniają kolor. Jeżeli rzeczywiście zmieniają go zbyt szybko, to niedobrze. Całkowicie naturalna jest natomiast zmiana ich odcienia wraz z upływem czasu; dotyczy to wszystkich materiałów barwionych i spowodowane jest po prostu oddziaływaniem promieni ultrafioletowych. Naturalnym zjawiskiem, które dotyczy wszystkich gontów (i znane jest też producentom innych materiałów - na przykład płytek ceramicznych albo dachówek), są również minimalne różnice w odcieniu poszczególnych partii materiału. W dachówkach bitumicznych wiąże się to z różną ilością barwnika wchłanianą przez różne partie grysiku.
Dachówki zielenieją. Zielenieją nie gonty, ale połać dachowa - zawsze od strony północnej. Nie jest to wina gontów, lecz mchów i porostów, które pojawiają się na każdym rodzaju pokrycia - na dachówkach ceramicznych, a nawet na błyszczących blachach powlekanych. Pytanie więc, które gonty zielenieją, a które nie - nie ma większego sensu.
Im grubsze, tym lepsze. Grubość dachówek nie stanowi żadnego kryterium jakościowego. Dachówka może być grubsza od innych, a rozsypywać się w rękach. Istotna jest natomiast jakość masy asfaltowej, czyli mieszanki czystego bitumu oraz wypełniaczy. Jeśli wypełniaczy jest za dużo, to niedobrze - nie pomoże żadne pogrubianie.
- dachówka mnich-mniszka
- dachówka karpiówka
- dachówka esówka
- dachówka zakładkowa
Jakie zastosowanie mają dachówki ceramiczne i jakie są ich zalety?
Dachówki ceramiczne - rodzaje
Na ten typ pokrycia dachowego składają się drwa rodzaje dachówek- mnichy oraz mniszki. Są one długie i wyróżniają się korytkowym, zwężającym się kształtem. Mocowane są do łat za pomocą klamer i drutu. Montaż ułatwiają wyprofilowane zakładki, umiejscowione na krawędziach dachówek. Dach z dachówek mnich-mniszka należy do pokryć samowentylujących, dlatego nie trzeba pod nimi zostawiać specjalnej szczeliny wentylacyjnej. Uznawany jest za najszlachetniejsze pokrycie ceramiczne, ale również najdroższe ze względu na duże zużycie samych dachówek i czasochłonną robociznę. Przeznaczony głównie do renowacji dachów zabytkowych.
Obok mnicha-mniszki należy do najstarszych typów dachówek ceramicznych. Nazwa dachówki pochodzi od jednego ze sposobów krycia, który swoim układem przypomina łuskę karpia (dotyczy ułożenia pojedynczego). Może być także układana w koronkę (ułożenie podwójne). Karpiówka jest płaską i wąską dachówką.
Typowa ma kształt prostokąta, gdzie jedna z krótszych krawędzi jest zaokrąglona. Możemy spotkać również karpiówki sześciokątne, proste, segmentowe, łukowe, gotyckie i kościelne. Licowa powierzchnia dachówki może być gładka lub żłobkowana. Można spotkać też typy wyprofilowane a nawet ręcznie ornamentowane. Ze względu na kształt oraz wymiary uznawana jest za najbardziej plastyczną z dachówek. Za jej pomocą w łatwy sposób można pokryć okna zwane wolimi okami, jak również kosze bez konieczności wykonywania obróbki blacharskiej. Karpiówka to także doskonałe rozwiązanie dla dachów o skomplikowanej konstrukcji, np. stożkowych.
Poprzeczny przekrój tej dachówki swym kształtem przypomina literę S. Zapewnia ona szczelność pokrycia oraz dobre odprowadzanie wody z dachu. Umożliwia to również zmienną długość krycia. Esówki są szczególnie cenione podczas wymiany starych pokryć. Możliwość zmiennej szerokości krycia eliminuje w wielu przypadkach potrzebę przebijania starych łat, tym samym skraca zarówno czas jak i koszty remontu dachu.
Obok karpiówek dachówki zakładkowe są najpopularniejszym, ceramicznym pokryciem dachów. Charakterystycznym elementem każdej dachówki zakładkowej są, często sporych rozmiarów, wyprofilowane zakładki na górnych i bocznych krawędziach. Wyprofilowane są także spody tych dachówek. Wyprofilowania tworzą zamki, które ułatwiają dopasowanie dachówek w trakcie układania, poprawiając w ten sposób szczelność pokrycia. Najpopularniejszym typem dachówki zakładkowej jest marsylka, z dwoma charakterystycznymi wyżłobieniami. Inną najczęściej spotykaną formą licowej części dachówki zakładkowej jest fala.
Blachodachówka
Ważne cechy
Blachodachówki nie nasiąkają wodą i nie zmieniają swojego ciężaru pod wpływem wilgoci. W ich wypadku istotne są natomiast: odporność na korozję, zarysowania oraz trwałość powłoki i koloru. W tym celu wierzchnią stronę rdzenia, wykonanego najczęściej z blachy stalowej ocynkowanej, zabezpiecza się powłoką z tworzywa sztucznego, na przykład poliestrem lub plastizolem. Czasem, aby zabezpieczyć blachę przed negatywnym działaniem skraplającej się pary, pomalowana jest także jej spodnia strona.
Producenci oferują także blachodachówki z posypką, wyglądem przypominające dachówkę bitumiczną lub ceramiczną, łupek kamienny lub gont. Są one jednak droższe. Posypka pokryta jest żywicą akrylową z dodatkiem preparatów grzybobójczych. Żywica nadaje blasze połysk i chroni pokrycie przed porastaniem mchem i grzybami.
Ponieważ blacha jest materiałem, który pod wpływem temperatury zwiększa swoje wymiary, bardzo ważny jest montaż pokrycia. Od tego, a także od sposobu transportu, sposobu cięcia itp., zależy jakość i trwałość pokrycia oraz to, czy producent materiału uzna ewentualną reklamację. Dla blachodachówek producenci udzielają gwarancji na 10-12 lat. Trwałość blachodachówek szacuje się na około 25-70 lat.
Wzory i kolory
Blachodachówki z wytłoczonym wzorem imitują dachówki. Najbardziej popularne są te przypominające wyglądem dachówki zakładkowe, karpiówki i esówki.
Można je kupić w kilkunastu podstawowych kolorach, natomiast na indywidualne zamówienie możliwy jest dobór koloru z palety RAL. Najpopularniejsze są jednak barwy tradycyjnie kojarzące się z dachem – a więc odcienie rudości i brązy, ale także czerwień, antracyt, szarość, ciemna zieleń, granat i czerń. Warstwa dekoracyjna może być matowa lub z połyskiem. Naturalne „blaszane” barwy, czyli srebrzysta szarość cynku, matowiejący brąz lekko spatynowanej miedzi czy jasna zieleń dojrzałej patyny, to kolory niekontrowersyjne, wprawdzie mało wyraziste, ale bezpieczne, i jako naturalne – dobrze akceptowane przez każde otoczenie.
Ciężar materiału
Blachodachówki są lekkie: 1 m2 waży 2-6 kg. Ich ciężar nie jest korzystny z uwagi na hałas: słychać bębnienie kropli deszczu o pokrycie. Można temu zaradzić, stosując na przykład blachodachówki z posypką lub bardzo dokładnie układając izolację cieplną na poddaszu, która stanie się wówczas także izolacją akustyczną. Mały ciężar jest natomiast korzystny z uwagi na więźbę, bo jej konstrukcja może być lżejsza i prostsza. Przy remoncie dachu blachodachówki można ułożyć na istniejące pokrycie z papy. Blachodachówka jest cienka i lekka, więc materiał z akcesoriami na jeden dach mieści się na jednej palecie.
Pielęgnacja dachu
Gdy arkusze blachodachówek są już ułożone, trzeba sprawdzić, czy w trakcie montażu nie powstały na ich powierzchni rysy. Jeśli tak, trzeba te miejsca oczyścić i pomalować farbą renowacyjną. W przeciwnym razie powstaną tam skupiska rdzy, które będą się rozprzestrzeniać.
Raz na 5-7 lat dach pokryty blachodachówką warto umyć. Wodę trzeba wówczas lać od kalenic w dół i na boki. Nie powinno się czyścić blachodachówek, stojąc przed domem i polewając je silnym strumieniem wody z węża. Woda może bowiem dostać się pod arkusze i zamoczyć ocieplenia. W trakcie mycia dachu należy wystrzegać się szorowania powierzchni, bo powstaną na niej drobne zarysowania.
Gdy okres gwarancyjny minie, a powierzchnia blachodachówki będzie podniszczona, można ją pomalować najpierw farbą podkładową, a później odpowiednią farbą nawierzchniową.
Zimą trzeba dbać o to, by na dachu długo nie zalegał śnieg. Może on bowiem spowodować ugięcie się blachy. Czapę śnieżną trzeba delikatnie zmieść z dachu za pomocą miękkiej szczotki.
Na jaki dach
Podłoże pod blachodachówki przygotowuje się podobnie jak pod dachówki i podobnie przybija się kontrłaty. Łaty przybija się w rozstawie dostosowanym do długości pojedynczego modułu wytłoczonego na arkuszu blachy. Rozstaw ten określa producent blachy. Niektóre firmy oferują blachodachówki samonośne z wbudowaną łatą nośną. Pod takie pokrycie nie trzeba już montować łat na dachu.
Blachodachówkę układa się na dachach o kącie nachylenia połaci powyżej 9-12°, choć można na dachach o kącie mniejszym, ale trzeba wtedy wykonać sztywne poszycie.
Blachodachówka jest wprost stworzona do stosowania na dachach prostych o dużych powierzchniach. Wtedy montaż trwa krótko i jest prosty, niewiele jest też odpadów. Przy dachach skomplikowanych z wieloma lukarnami i załamaniami arkusze blachy trzeba dopasować do kształtu dachu, przycinając je. Niewłaściwe cięcie arkuszy może doprowadzić do uszkodzenia warstw ochronnych blachy. Powstaje również dużo odpadów.
