Elewacje - Elewacje lekko mokre
Czym ocieplać budynek?
Do ocieplenia elewacji można użyć płyt ze styropianu lub z wełny mineralnej. Styropian powinien mieć gęstość nie mniejszą niż 15 kg/m3. Można też stosować ten o gęstości nie mniejszej niż 20 kg/m3 – ale to już droższe rozwiązanie. Płyty wełny mineralnej powinny być półtwarde lub twarde, o gęstości od 80 do 150 kg/m3. Mogą być zwykłe lub lamelowe – z prostopadłym układem włókien w stosunku do płaszczyzny płyty. Grubość warstwy izolacyjnej na fasadzie domu nie powinna być mniejsza niż 5 cm. Płyty cieńsze – grubości 2-3 cm – układa się tylko na ościeżach.
Na wybór grubości warstwy izolacyjnej ma wpływ grubość muru i to, z jakich jest materiałów. Ściany zewnętrzne spełniają wymagania ochrony cieplnej, gdy współczynnik przenikania ciepła U = 0,3 W/(m2·K). Jednak podczas docieplania powinno się dążyć do osiągnięcia współczynnika przenikania ciepła U = 0,25 W/(m2·K). W praktyce warstwa ocieplenia ma wtedy nie mniej niż 15 cm.
Kołkowanie – potrzebne czy nie
Sposób mocowania izolacji termicznej zależy od podłoża i zastosowanego materiału (płyt ze styropianu lub z wełny mineralnej).
Do mocowania styropianu używa się zwykłej masy klejowo-szpachlowej lub masy klejowej, do wełny mineralnej – wyłącznie mineralnych mas klejących.
Jeśli płyty będą klejone na surowe, nieotynkowane, równe mury, nie trzeba dodatkowego mocowania kołkami. Jeżeli to konieczne, kołki stosuje się przy narożnikach domu oraz wokół okien i drzwi. Są to miejsca narażone na większe ssanie wiatru, który odrywa płyty ocieplenia. Takie ściany rzadko się jednak zdarzają, zwłaszcza gdy dom był budowany kilka lub kilkanaście lat temu. Dlatego płyty klejone do starych tynków lub powłok malarskich wymagają wzmocnienia kołkami. Przyjmuje się, że na 1m2 powierzchni ocieplenia powinno przypadać cztery-osiem kołków. Ich długość dobiera się do grubości warstwy ocieplenia, grubości starego tynku i materiału, z którego zbudowana jest ściana. Kołek powinien być zakotwiony w murze na głębokość co najmniej 5 cm, a gdy jest z betonu komórkowego, cegły dziurawki lub kratówki – 9 cm.
Niezbędne wzmocnienie termoizolacji
Na płyty izolacji nanosi się warstwę zaprawy klejącej, w którą wtapia się siatkę zbrojącą z włókna szklanego. Zabezpiecza się w ten sposób termoizolację przed uszkodzeniem, a jednocześnie wzmacnia podłoże pod tynk i zabezpiecza przed rysami skurczowymi. Siatkę zbrojącą powinno się układać na przynajmniej 10-centymetrowe zakłady. Należy pilnować, aby nie została odwrócona kolejności prac i nie rozciągano siatki bezpośrednio na izolacji, a dopiero wtedy pokrywano ją zaprawą. Tak ułożona nie zatopi się dobrze w masie i nie będzie odpowiednio mocnym podłożem pod tynk oraz nie zabezpieczy elewacji przed rysami skurczowymi.
Dodatkowo trzeba wzmocnić narożniki domu. Używa się do tego specjalnych profili narożnikowych składających się z paska siatki z włókna szklanego i wewnętrznego narożnika z tworzywa sztucznego. Można również zastosować ochronny narożnik aluminiowy, a na niego wywinąć siatkę zbrojącą.
Miejsca połączeń sąsiadujących elementów budynku, przejścia między pionową a poziomą powierzchnią oraz połączenia z ramą okienną powinny być zabezpieczone przed niekontrolowanym pęknięciem. W tym celu nacina się je oraz wypełnienia systemową samorozprężną taśmą uszczelniającą lub taśmą z pianki poliuretanowej.
Układanie tynku na budynku ocieplonym metodą lekką mokrą
Gdy powierzchnia warstwy zbrojącej na elewacji dostatecznie zwiąże i wyschnie, można przystąpić do wykonania wierzchniej warstwy tynku. Zaprawa zbrojąca wiąże po dwóch-trzech dniach, a schnie zależnie od warunków atmosferycznych.
Tynk, podobnie jak warstwę zbrojącą, przygotowuje się z suchej mieszanki rozrobionej w odpowiedniej ilości wody. W zależności od warunków atmosferycznych czas przydatności do użycia rozrobionej mieszanki wynosi dwie-trzy godziny. Tynk może być już barwiony lub przeznaczony do malowania.
Ważne jest, aby nałożyć tynk i zatrzeć równomiernie całą powierzchnię ściany jednocześnie. Wtedy na powierzchni elewacji nie będą widoczne połączenia. Dlatego najlepiej podzielić elewację na poziome pasy technologiczne, tak aby ekipa tynkarska składająca się z co najmniej trzech tynkarzy mogła zdążyć z nakładaniem i nadawaniem tynkowi faktury przed jego wyschnięciem.
Łatwiej jest zakryć wszelkie połączenia między fragmentami tynku układanymi w różnym czasie, gdy zastosuje się tynk niebarwiony, który będzie później malowany.
W jakich warunkach atmosferycznych można ocieplać elewację?
Ocieplenie elewacji nie powinno być wykonywane, gdy temperatura powietrza w ciągu doby spada poniżej 4-5°C, jest za gorąco, bardzo wietrznie lub kiedy pada deszcz. Wyprawa tynkarska elewacji, zwłaszcza warstwa wierzchnia, wymaga odpowiednich warunków do wysychania i wiązania. Zbyt duże nasłonecznienie uniemożliwi zatarcie tynku, ponieważ zaprawa za szybko zwiąże, a ujemna temperatura może spowodować, że nie zwiąże z podłożem. I w jednym, i w drugim wypadku na powierzchni elewacji mogą się pojawić rysy skurczowe. Wszystkie powierzchnie poziome w trakcie klejenia płyt i tynkowania ich powierzchni powinny być zabezpieczone i chronione przed opadami deszczu.
Gdy dom ma płaski dach bez okapu, w razie przerwy w pracy najlepiej całość przykryć od góry folią, tak aby woda nie dostała się między ocieplenie a ścianę. Wolne wysychanie zawilgoconych powierzchni może doprowadzić do pojawienia się na elewacji przebarwień w miejscach kołków i spoin płyt.
Jaki rodzaj tynku wybrać na elewację?
Trwałość wypraw elewacyjnych zależy od szeregu czynników, wśród których decydującą rolę odgrywa wybór odpowiedniego materiału wykończeniowego. Selekcja jednego spośród szerokiej gamy produktów nie jest łatwa.
Pomimo aspektu estetycznego i indywidualnych upodobań inwestora, istotną rolę w procesie decyzyjnym powinny stanowić dokładne informacje dotyczące technologii wykonania ścian budynku.
Zaprawę tynkarską można przygotować samodzielnie na placu budowy, jednak najczęściej stosuje się fabrycznie przygotowane masy tynkarskie gotowe do użycia. Pierwszy sposób wymaga odpowiedniego sprzętu i większego placu budowy. Poza tym samodzielne przygotowanie zaprawy tynkarskiej jest kłopotliwe i wiąże się z ryzykiem doboru niewłaściwych proporcji pomiędzy poszczególnymi komponentami. Wymienione powyżej elementy nasuwają pytanie – czy warto sporządzać tynk we własnym zakresie? Od jego bowiem jakości zależy stan elewacji.
W trakcie kolejnych lat eksploatacji wyprawa tynkarska podlega działaniu wielu czynników, takich jak: opady atmosferyczne, wahania temperatury, zanieczyszczenia powietrza, promieniowanie UV i mikroorganizmy. Duże znaczenie dla trwałości i estetyki tynku posiada jego faktura; im bardziej chropowata tym łatwiej zatrzymuje zanieczyszczenia i stwarza doskonałe środowisko do rozwoju mikroorganizmów (np. pleśni).
Powierzchnia tynku powinna być zmywalna (okresowe zmycie zalegającego brudu). Renowację wypraw można przeprowadzić poprzez zastosowanie wysokiej jakości powłok elewacyjnych np. „samooczyszczających się” farb nanotechnologicznych.
Ułożony na powierzchni elewacji tynk, z jednej strony powinien stanowić warstwę odporną na działanie opadów atmosferycznych z drugiej zachować odpowiednią paroprzepuszczalność. Zastosowanie wyprawy o zbyt niskiej paroprzepuszczalności (o wysokim oporze dyfuzyjnym Sd) stwarza ryzyko gromadzenia się wilgoci bezpośrednio pod warstwą wyprawy.
Obecnie rynek oferuje szeroką gamę gotowych mas tynkarskich, dostępnych w kilku rodzajach zależnie od użytego spoiwa. Do najbardziej popularnych należą:
- mineralno-polimerowe zaprawy tynkarskie, produkowane na bazie spoiw cementowych i wapiennych, mineralnych wypełniaczy i kruszyw (nadających jednocześnie fakturę powierzchni) oraz polimerów proszkowych i dodatków modyfikujących. Wyprawy mineralne charakteryzuje wysoka trwałość i odporność na działanie czynników klimatycznych. Z reguły tynki te klasyfikowane jako niepalne. Wykazują najwyższą paporzepuszczalność.
- krzemianowe (silikatowe) masy tynkarskie, w których rolę spoiwa pełni potasowe szkło wodne i dyspersja syntetyczna (zazwyczaj akrylowa). Recepturę uzupełniają mineralne wypełniacze i kruszywa o ściśle określonym uziarnieniu. Wyprawy krzemianowe wykazują wysoką trwałość i paroprzepuszczalność (zależnie od receptury), niższy stopień elastyczności w porównaniu z wyprawami akrylowymi, ale nieco wyższy w zestawieniu z mineralnymi.
- akrylowe masy tynkarskie (zwane inaczej polimerowymi lub dyspersyjnymi) recepturowane są na bazie dyspersji akrylowych, (zazwyczaj akrylowo-styrenowych) oraz mineralnych wypełniaczy i kruszyw fakturujących. Poza wysoką trwałością i odpornością na działanie czynników atmosferycznych, wyprawy akrylowe charakteryzuje niska nasiąkliwość (doskonała ochrona przeciwdeszczowa elewacji), najwyższy stopień elastyczności, paoprzepuszczalność oraz łatwość aplikacji. Najszersza w porównaniu z pozostałymi rodzajami tynków gama kolorystyczna stwarza szerokie możliwości kolorystycznego kształtowania architektury. Przy renowacji starego budownictwa należy zwrócić uwagę aby ściany budynku nie były zawilgocone (najczęściej z powodu niewłaściwej izolacji). Tynki akrylowe stosowane są w systemach ociepleń BSO na styropianie (nie zalecane do stosowania na płytach z wełny mineralnej).
- silikonowe (krzemoorganiczne) masy tynkarskie produkowane są z wykorzystaniem dyspersji akrylowej i żywicy silikonowej (w zasadzie prawidłowa nazwa powinna brzmieć „tynki akrylowo-silikonowe”) oraz mineralnych wypełniaczy i kruszyw fakturujących. Dzięki zdolności związków krzemoorganicznych do samooczyszczania, zastosowanie silikonowych mas tynkarskich zapewnia długotrwały czysty wygląd. Z drugiej strony hydrofobowa natura „silikonów” zapewnia doskonałą ochronę przeciwdeszczową elewacji (zależnie od ilości związków silikonowych w recepturze).
- mozaikowe masy tynkarskie stanowią odmianę tynków polimerowych. Wytwarzane są z wykorzystaniem naturalnych – barwnych lub sztucznie barwionych kruszyw, zatopionych w transparentnej dyspersji akrylowej. Odznaczają się wysoką trwałością i odpornością mechaniczną, dlatego wykorzystuje się je głównie na powierzchniach szczególnie narażonych na uszkodzenia np. na cokołach budynków.
Tynki cienkowarstwowe stanowią najpopularniejszy materiał do estetyczno-ochronnego wykończania elewacji. Posiadają szeroką gamę kolorystyczną oraz bogatą różnorodność możliwych do uzyskania faktur. Wspomniane produkty mogą być stosowane bezpośrednio na tradycyjne tynki (jeżeli nie jest wymagany montaż płyt teromoizolacyjnych) lub jako ostatnia warstwa (element) wykończeniowa w kompletnych systemach ociepleń BSO. Tynki akrylowe i silikonowe (należące do grupy materiałów organicznych) można nakładać niemal na wszystkie podłoża elewacyjne. Z kolei tynki mineralne i silikatowe należy aplikować wyłącznie na podłoża mineralne.
Masy tynkarskie należy układać na suchym, czystym i nośnym podłożu oczyszczonym z brudu, wszystkich tłustych plam i odpadających powłok malarskich. Stare powłoki malarskie (bezwarunkowo wapienne!) i tynki o niedostatecznej przyczepności należy usunąć a ubytki uzupełnić odpowiednią zaprawą (zbliżoną składem do pierwotnie użytej) lub masą szpachlową. W przypadku bardzo chłonnego podłoża należy zastosować odpowiedni grunt.
Jeżeli aplikujemy tynk cienkowarstwowy poza systemem BSO – na tradycyjne podłoże (np. stary, nośny tynk cementowy) musimy pamiętać o zagruntowaniu podłoża specjalnym gruntem polecanych przez producenta tynku.
Jeżeli instalujemy kompletny system BSO, zachowujemy układ poszczególnych warstw pamiętając o przestrzeganiu wystarczająco długich przerw technologicznych pomiędzy etapami prac. Przypomnijmy że tynk cienkowarstwowy we wspomnianych systemach układany jest na warstwie zbrojonej (z siatki szklanej zatopionej w warstwie zaprawy klejowej).
Wykorzystanie do wykonania wypraw elewacyjnych gotowych mas tynkarskich znacznie przyspiesza prace wykończeniowe w porównaniu z układaniem samodzielnie przygotowanych tynków na placu budowy. Gotowe produkty zapewniają wygodę i łatwość aplikacji gwarantując jednocześnie uzyskanie wypraw spełniających wysokie wymagania techniczne i użytkowe. Wyprawy cienkowarstwowe można okresowo zmywać wodą pod niewielkim ciśnieniem, a prostym sposobem ich renowacji jest przemalowanie farbą elewacyjną.
Kamień Elewacyjny
Elewacja jest bardzo ważnym elementem każdego budynku. To ona decyduje jak będzie wyglądał nasz dom. Dlatego też decyzja, jakiego materiału użyjemy do wykończenia domu jest tak istotna. Jeżeli cenimy sobie oryginalne rozwiązania, doskonałym wyborem będzie kamień elewacyjny. Naturalny kamień elewacyjny znajduje zastosowanie przy wykańczaniu elewacji budynków.
Nadaje się zarówno do wykończenia ścian zewnętrznych, wewnętrznych, jak i podmurówki czy też ogrodzenia. Kamień elewacyjny może być również używany do budowy elementów dekoracyjnych takich jak kominki. Duża różnorodność kamienia naturalnego daje nam wiele możliwości wyboru. Naturalny kamień elewacyjny jest bogaty w barwy i faktury, dzięki którym możemy uzyskać ciekawe efekty wizualne na ścianach naszego budynku. Ogromną zaletą kamienia elewacyjnego jest również fakt, że istnieje możliwość dopasowania jego kształtu, formy i rozmiaru do indywidualnych potrzeb. Mamy do wyboru surowy, krojony kamień jak również starannie wykończone płytki. Spośród dostępnych odcieni, każdego rodzaju kamienia elewacyjnego, nawet najbardziej wymagający nabywca, na pewno znajdzie odpowiedni dla siebie.
Kamień elewacyjny można połączyć z elementami metalowymi czy też drewnianymi, co sprawia że zadowoleni będą zarówno zwolennicy klasycznych jak również oryginalnych i innowacyjnych rozwiązań. Kolejnym powodem dla którego warto wybrać kamień elewacyjny do wykończenia budynku jest niewątpliwie jego duża trwałość i odporność na warunki atmosferyczne, co gwarantuje zachowanie dobrego wyglądu elewacji przez długie lata. Warto także wiedzieć, że kamień elewacyjny to doskonały izolator termiczny. Pozwala również zabezbieczyć ściany pomieszczeń przed zabrudzeniem i wilgocią.
Współczesny rynek budowlany oferuje dużą gamę produktów nadających się do wykończenia domu. Jednak od zawsze największym zainteresowaniem cieszył się kamień elewacyjny a popyt na niego cały czas wzrasta. Niewątpliwie powodem tego jest fakt, że naturalność, wygląd i klimat jaki nadaje naturalny kamień, nie zastąpią żadne imitacje. Z pośród mnóstwa gatunków, form i kolorów bez problemu wybierzemy ten, który będzie najbardziej odpowiadać naszym gustom i oczekiwaniom. Elewacje wykończone kamieniem elewacyjnym nadają jej niepowtarzalny i elegancki wygląd a także są bardzo trwałe, co sprawia, że wybór kamienia elewacyjnego to inwestycja na lata.
